Sunday, October 17, 2021

ත්‍රිපිටක පෙරළීම

ත්‍රිපිටකයේ තිබෙන සූත්‍ර පාඨ එහෙම් පිටිම්ම අරගෙන අර්ථ විමසීම තුළින් බොහෝ වැරදි අවබෝධයන් සිද්ධ වෙන්න පුළුවන්. ත්‍රිපිටකය කියන්නෙ බුදුන් වහන්සේගේ දේශණා ඇතුළත් ප්‍රධාන මූලාශ්‍රය. (බුදුන් වහන්සේ සකස් කරපු දෙයක් නෙමෙයි.) නමුත් ත්‍රිපිටකය කියන්නෙ වෙනම දැනුමක්. ඒක රහතන් වහන්සේලාගේ පටන් අවිච්ඡින්න සංවර්ධනයකට ලක්වෙමින් ආව එකක්. ඒක නිර්මාණාත්මක, විද්‍යාත්මක, භාෂාත්මක ක්‍රමවේද ගණනාවකින් සිද්ධ වුන දෙයක්. සරළවම මේක පැහැදිළි කරොත් ත්‍රිපිටකයේ සූත්‍ර හැමකෙනෙක්ටම කියවන්න පුළුවන් නමුත් ඒකෙ අර්ථ නිරූපනයන්ට එද්දි ප්‍රවේසම් විය යුතුමයි. මම බොහෝවිට ඒ දේවල් භාෂා දැනුම සහ ධර්මය පිළිබඳ දැනුම තියෙන හිමිවරුන්ගෙන් අහගෙන තමයි සමහර සූත්‍ර දේශණාවන් තේරුම් ගන්නෙ.

මට මේක ලියන්න හිතුනෙ “තාලපුට සූත්‍රය” ඇසුරින් භික්ෂූන් වහන්සේ නමක් කරපු දේශණාවක වි. 02 විතර ක්ලිප් එකක් යූ ටියුබ් එකේ තියෙනව දැකල. සහ ඒ ගැන බොහෝ දෙනා කතා බහ කරල තිබුන නිසා. සාමාන්‍යයෙන් ත්‍රිපිටකයේ දේශණා සමහරවිට සමස්ථයට ආදාළ නොවෙන්න පුළුවන්. එහෙම නැත්තං ඒ යෙදුන සන්දර්භය තුළ පමණක් භාවිත කළ හැකි දෙයක් වෙන්න පුළුවන්. එහෙමත් නැත්තං ඒ සූත්‍ර බුද්ධ භාෂිත නොවෙන්න පුළුවන්. එහෙමත් නැත්තං සූත්‍ර තුළ යටි අරුත් වගේ දේවල්, එකළ සංස්කෘතිය, සමාජමය තත්ත්වයන් මේ හැමදෙයකම බලපෑමකින් සිදු වුන දේශණා වෙන්න පුළුවන්. මේ ඔක්කෝම නැතත් භාෂාව පිළිබඳව විශේෂ සැලකිලිමත් භාවයක් තිබිය යුතුම වෙනව සූත්‍රයක් කියවීමේදී. ඇත්තෙන්ම සූත්‍රය කියවද්දි සමහර විට බොහෝ අය සිංහල භාෂාවට පෙරළපු පරිවර්තනය විතරයි කියවන්නෙ. සමහරවිට ඒ සිංහලය සාමාන්‍ය මනුස්සයෙකුට දුරවබෝධ වෙන්නත් පුළුවන්. (මේ කියන්නෙ සිංහල පරිවර්තන වැරදියි කියල නෙමෙයි.) දැන් කෙනෙක්ට හිතෙන්න පුළුවන් තමුන් පාලි දන්නෙ නැහැනෙ; කොහොමද මේක කියවන්නෙ කියල. සාමාන්‍යයෙන් ඒ නිසා තමයි මේව කියවීමේදී දැනුම තියෙන කෙනෙක් එක්ක කතා කරගන්න අවශ්‍යය වෙන්නෙ.

ඒ වගේම තමයි බුදුන් වහන්සේ දේශණා කරපු “හැම සූත්‍රයක්ම” පාහේ අපේ එදිනෙදා ජීවිතවලට යෝජනා කරගන්න බැහැ. මිනිසුන්ගේ සංස්කෘතික ජීවිත වලට යෝජනා කරන්න බැහැ. නමුත් බොහෝ සන්දර්භ තුළ දේශණා වුන ධර්ම කරුණු දෛනික ජීවිතවලට යෝජනා කරන්න පුළුවන්. සමහර විට ගැඹුරුම ධර්ම කාරණයක් වුනත්. නමුත් ඒක කරන්න පුළුවන් දක්ෂ ධර්ම සන්නිවේදකයෙකුට පමණයි. 


- ගුරුගොඩ සිරිවිමල -




Saturday, October 2, 2021

අපිත් දවසක යනවා ලී කූඩුවේ

මේ ටිකේම අපට විවිධ ජනප්‍රිය මරණ ගැන අහන්න ලැබුනනෙ. ඉතින් අපි හැමෝම ඒ මිය ගිය අයගැන ලිව්ව. කොරෝනා නොතිබ්බ කාලෙකනම් ලොකූ අවමංගල සභාවල කෘතිම ගුණ කථන ගොඩාක් අහල අවසන් ගමන් යන්න සිද්ධ වෙන ඛේදවාචකය වෙනුවට මේ කොරෝනා පීරියඩ් එකේ මේ පුද්ගලයන් ගැන ඇත්ත දැනෙන දේවල් බොහෝ දෙනෙක්ගෙ ලිවීම් මැද සමුදෙන්න ලැබීම ඔවුන්ගේ භාග්‍යයක්. (මම කියන්නෙ බැනුම් හරි) කියල මම විශ්වාස කරනව. ඒත් අර කතාවක් තියෙනවනෙ “මළාට පස්සෙ මොන ගුණ කථනද” කියල. කෙසේවෙතත් මේ මරණවලදි එකිනෙකාගෙ හැසිරීම් විවිධයි. කෙනෙක්ට සුබ ගමන් කියද්දි තව කට්ටියක් ඒක විවේචනය කරනව. තව කට්ටියක් සුබ ගමන් කියද්දි එක කට්ටියක් පෙරළ පෙරළා කමෙන්ට් වලින් පෝස්ට් වලින් ගහනව. මේ වර්චුවල් ලෝකය හරි අමුතුයි. ඇත්තෙන්ම මේ ලෝකෙමත් නෙමේ අමුතු. අපි අපිමයි.

ඕනම කෙනෙක්ට තමන්ගෙ හදවතට සමීපයි කියල හිතෙන කෙනෙක්ගෙ මිය යාමකදි උපන්දිනයකදි ඒ ගැන කණගාටු වෙන්නත්සතුටු වෙන්නත් අයිතිය තියෙනව. තමන් කැමති ගායකයෙක්නම්නළුවෙක්නම් නිළියක්නම්සමාජ ක්‍රියාකාරිකයෙක්නම් සරළ සාමාන්‍ය තමන්ට දැනුන මනුස්සයෙක්නම් එයා වෙනුවෙන් බොහෝ දෙනා මේ දෙය කරනව. මේව සාමාන්‍ය දේවල්. සමහරවිට මේ කණගාටු දායක මරණ කියන්නෙ තව අය ඇරියස් කවර් කරගන්න අවස්ථා. මහාචාර්ය වරු හින්ට් ගහගන්නනළු නිළියො ගොසිප් හොයන ඒ වගේ අවස්ථාවක් තමයි මේ මරණ අවස්ථාවක කණගාටු වීම කියන්නෙ.

ඉතින් මේ පහුගිය ටිකේ සිද්ධ වුන මේ මරණ අද්දැකීම් එක්ක මට කලින් ඉදන් ලියන්න කියල හිතන් හිටිය ටිකක් ලියන්න ඕන කියල හිතුන. මේ ලියමනේ කිසිම තේරුමක් නැති වෙන්නත් පුලුවන්. මොකද මරණය සහ ඒ අවමංගල්‍ය අවස්ථාව ගැන අතොරක් නැති සිතිවිලි ටිකක් එකතැනකට ගන්න එක විතරයි මේකෙදි කෙරෙන්නෙ.

ඇත්තෙන්ම මරණයකදි අපිට කෙනෙක් හදවතට සමීප වීමේ තරම සමානයි දුකට පත්වීම. දුක වැඩියෙන්ම දැනෙන්නෙ ලඟම කෙනෙක් මැරුණමනෙ. නමුත් මේ ගැන අපේ රසික ජයකොඩි අයිය සැරයක් ලියල තිබුන මේ මරණය අපට සමරන්න බැරිද කියලඒක ඇත්තෙන්ම ඉතා හොඳ සිතීමක්. හැඬීම් වැළපීම් වෙනුවට තමන්ගෙ ලෙන්ගතු නෑයෙක් හෝ කවුරුන් හෝ වේවා අපි ඒක සතුටින් සමරනව. මේ වගේ දෙයක් නූතනයේ රට තුළ ජනප්‍රිය වෙමින් පවතින ආගමකිනුත් කෙරෙනව. (ඒකෙ අදහස මොකද්ද කියලනම් මම හොයල නැහැ.) ඒකෙදි වෙන්නෙ මරණය දවසෙ හැමෝම මළ ගෙදර යාඤා කරමින්අත්පොළසන් නඟමින්සිනාසෙමින් ඉන්න එක. ගෙදර හැමෝමත් මේක කරන එක ආගමික නියමයක්. මරණයකදි අපිට ජානවලින්ම වගේ පුරුද්දක් ඇතිවෙලා තියෙනව අනිවාර්යෙන් ශෝක කළ යුතුයි කියල. සමහර තැන්වල ගෙදර මිනිස්සු ඇඬුවෙ නැත්තං ඕඩියන්ස් එකේ එකිනෙකාට කතා කරගන්නව; “බලන්න අනේ අර යකාට කඳුළක්වත් එන්නෑනෙඅර කෙල්ලට අම්ම මළා කියල ගානක්වත් නෑනෙයකෝ මූ ගෑණි මැරිලත් අඩන්නෑනෙ” වගේ දේවල්. ඒ කියන්නෙ ඕඩියන්ස් එක පවා හැඬීමක් බලාපොරොත්තුවෙන්මයි ඒකට යන්නෙ. මමනම් මගේ සමීපතමයෙක්ගෙ මරණයකදි මොන විදියට හැසිරෙයිද කියල මට හිතාගන්නවත් බැහැ. ඇත්තෙන්ම මම මේ මොහොතේ ඒ අයගේ අවසන් ගමන් යාමේදී කරන දේවල් හිතල නැහැ.

මම මරණ කියන දේවල් කොච්චරවත් අත්දකිනව. පාංශුකූල වගේ දේවල් වලට යන නිසා ඒවයෙ දුර ඉදන් බලන් ඉන්නවට වඩා දේවල් මම අත්දකිනව. හැමවිටම ඒ මරණ අවස්ථාවලදි අඬන බොහෝ දෙනා අඬන්නෙ හිතේ වේදනාවටම තමයි. එතන මවාගත්ත කිසිම දෙයක් තියෙනව කියල මම හිතන්නෑ. මම හිතන්නෙ ලංකාවෙ මිනිස්සු හිතේ වේදනාව පිට කරන්න තෝරගෙන තියෙන්නෙ කඳුළු සළමින්විලාප තියමින් හරඬීම විය හැකියි.

මරණ වලදි ගහන අප්‍රමාණ බැනර් සංඛ්‍යාවක් තියෙනව. සාමාන්‍යයෙන් මම මිනිස්සුන්ව දුප්පත් පොහොසත් හා තනතුරු උගත්කම් අනුව නොබලන කෙනෙක්. නමුත් දුප්පත්ම කෙනෙක්ගෙ වුනත් අවමංගල්‍යකදි බැනර්ස්නම් දහයක්වත් තියෙනව. ඔය තියෙන බොහෝ බැනර් කියන්නෙ සමාජ යුතුකම් කොටසක් බවට පත්වෙලා. හදවතේ ගැඹුරු ශෝකය පෙන්වීම අද යුතුකමක්. තමන්ගෙ රැකියා කරපු ආයතනයෙමරණාධාරසුබසාදනමිත්‍ර සංගම් එතනින් නොනැවතී පවුලේ දූදරුවන් මව් දෙමාපියන් පවා ශෝකය ප්‍රකාශ කරමින් බැනර් ගහනව. ඇමතිවරයෙක්ගෙ වගේ ප්‍රභූ වරයෙක්ගෙ වගේනම් එතන ඒක තනිකරම පරිසර දූශණයක්. මම දන්න විදියට ඕව පවුලෙ අයම ගලවලා නැවත ඒ ඒ අයට බාරදෙන්නත් ඕන. ඔය මරණාධාර සමිතිවල ඒව නැති වුනාම පවුලෙ මනුස්සය ඒක අලාබෙ ගෙවන්නත් ඕන. මළ ගෙදරක බැනර් කියන්නෙ ආට් එකක් විදියට වෙනම කතා කරන්න ඕන දෙයක් වගේම එක පැත්තකින් මහ හිස් වැඩක්.

මරණයකදි සිද්ධ කරන ගුණ කථන කියන්නෙ බොහෝ දෙනා අහන්න අකමැතිම කතා ප්‍රවර්ගය. මමනම් ඕව හරි ආසාවෙන් අහන් ඉන්නව. ඒවයෙ තියෙන කාරණා නවකතාවක් කෙටි කතාවක් කියවල ලබා ගන්න බැහැ. මේ ගුණකථන වලත් අනිවාර්ය කතා වගේ දේවලුත් තියෙනව. ඒ කියන්නෙ මැරුණු හෝ මැරුණු කෙනාගෙ පවුලෙ අය බැඳිල ඉන්න සමිති සමාගම්වල වගකිව යුත්තෙක් අනිවාර්යෙන්ම කතාවක් කළ යුතුයි. ඒ විදියට කතා නොකළොත් ඊළඟ සමිති වාරයෙදි ලොකු ප්‍රශ්නයක් ඒක. ඒ වගේම පවුලෙ අය වුනත් ඔය සමිති සමාගම්වලට බැඳෙන එක හේතුවක් තමයි ඔය ගුණකථනයත්. මේ විදියට තමන්ගෙ මරණය පවා ප්ලෑන් කරල තියෙන මිනිස්සුන්ට වර්ථමානයක් තියෙනවද කියලනම් මට හිතාගන්න බැහැ. සමහරු තමන්ගෙ පාණ්ඩිත්‍ය පෙන්වන්න පැය ගණන් කරන ගුණ කතා අන්තිමට මුළු ඕඩියන්ස් එකම අපෝ කියල කට උල් කරගෙන මූණ බෙරි කරගන්න තරමටම ඇවිත් තමා නතර වෙන්නෙ.

කොහොම වුනත් මරණ වෙනුවෙන් ලංකාවෙ බිහිවෙලා තියෙන සංස්කෘතිය නිකම්ම නිකං කාලය කා දමන වැඩක් කියලයි මට හිතිල තියෙන්නෙ. අර “විනීලගෙ මළගෙදර” වීඩියෝව බැළුවොත් මේ ගැන අදහසක් ගන්නත් පුලුවන් වේවි.

මම මේ බිහිවෙලා තියෙන සංස්කෘතිය ප්‍රතික්ෂේප කරන්නෙ ඒ මැරණ මනුස්සයගෙ අන්තිම මොහොත පවා අවලස්සන කරන දෙයක් විදිහට ඒක දකින නිසා. නැතිව මට අයිතියක් නෑ මිනිස්සු කරන දේවල් වැරදියි කියන්න. නිකමට හිතන්නමළ සිරුරක් දින ගණනක් ගෙයක් ඇතුළෙ තියාගෙන ඒක දරන්න බැරි මුදලක් යටපත් කරමින් නඩත්තු කරගෙනකමින් බොමින්දරන්න බැරි මුදලක් වැය කරමින් දින ගණනක් ඥාතිඅසල්වැසි දන්න නොදන්න අයට කන්න බොන්න දෙමින්වල්පල් දොඩවමින්ගුණ කථනවල සීයට අසූවක් විතර කියන බොරු මැද කරන කියන දේවල් වල තේරුම තමන්වත් නොදන්න අභිචාර විධි චාරිත්‍ර වගේ පුරුද්දට කරන දේවල් කාලය කා දැමීම් නෙමෙයිද?

ඉතින් එහෙව් මොහොතක මම මරණ ගැන ලිව්ව මුල් අදහසට එන්නම් නැවතත්.  මනුස්සයෙක් මැරණම අපට කණගාටු වෙන්න අයිතිය තියෙනව. ඒක කා වෙනුවෙන්ද කණගාටුවිය යුත්තේ කියල අපට ඉරි ගහල වෙන් කරන්න බැහැ. නිරෝශන් ප්‍රේමරත්නට කැමතිනම් මධුශ්ගෙ හෝ මධුශ්ගෙ ඥාති මළගෙදරක අදටත් යන්න පුලුවන්. ඒ වගේම බයි ටොයි ජෙපි කුරුටු මේ හැම කෙනෙක්ටම තමන්ගෙ හිතට දැනුන කෙනෙක්ගෙ අවසන් ගමනකදි අදහස් දැක්වීම් කරන්න පුලුවන්. කාටවත් කියන්න බැහැ ජෝ වෙනුවෙන් නාඬපු අය ටෙනිසන් වෙනුවෙන් අඬන්න එපා කියල. සුශාන්ත් සිං වෙනුවෙන් අඩපු ලංකාවෙ අයට කාටවත් බනින්න බෑ මේ ලංකාවෙ මෙච්චර වැඩක් කරපු නළුව වෙනුවෙන් අඬන්න කියල. මොකද කණගාටු දායක වීම එක් වෙලාවකදි සමීපතමයන් වෙනුවෙන් කරන වැඩක්තව වෙලාවකදි මහා පුදුම දේශපාලනිකයිමතවාදීයි.

මේ හැමදෙයක්ම අස්සෙ මතක තියාගන්න. අපි හැමෝමත් මැරෙනව.

ගුරුගොඩ සිරිවිමල -


Friday, September 24, 2021

සාමයේ වේදනාව බරපතලයි.

 

ඊයේ ලෝක සාම දිනය. මේ වෙනුවෙන් බිබිලාදෙණියේ මහානාම හාමුදුරුවො මහන්සි වෙලා piece for peace  කියල ලොකු මියුසික්මය වැඩක් කරල තිබුන. ඒක ඉතා හොඳ සිනමාත්මක වැඩක්.  දින කීපයකම ඉදන් බිබිලාදෙණියෙ හාමුදුරුවො මේ වෙනුවෙන් මහන්සි වුනා දැක්ක නිසා ඒකෙ මොනාද වෙලා තියෙන්නෙ කියල බලන්න උවමනාව තිබුන. ඇත්තෙන්ම මට මියුසික් ගැන මට ලොකු ශාස්ත්‍රීය දැනුමක් නැහැ. මම බොහෝවිට සංගීතය රසවිදින්නෙ මගෙ මානසිකමය සුවතාවය වෙනුවෙන් සහ මම කාටහරි ප්‍රශ්නයක්නම් එයාට කාලයක් යනකල් මියුසික් අහන්න කියල කියනව. මට ඒ වගේ දැනීමක් පමණයි මියුසික් ගැන තියෙන්නෙ. ඒ කියන්නෙ සංගීතය කියන්නෙම සාමයක්.

ලෝකයේ සාමය ගැන කතා කරද්දි අපට කියන්න පුළුවන් එකම දේ මේ ලෝකයෙ සාමය නැහැ කියන එක විතරයි. සාමය හැමවිටම අපිව අත්හැර ගිහිල්ල තියෙන්නෙ. සාමය කියන්නෙ තමා තුළම ගොඩනගා ගත යුතු ගුණයක්. ප්‍රගුණ කරගත යුතු ගුණධර්මයක්. සාමයේ උච්චතම අවස්ථාව කියන්නෙ අපි නිවෙන තැන. එහෙම නැත්තං අපි වැඩියෙන්ම සතුටු වෙන තැන. සාමය හැමවිටම අපට වෙන කෙනෙකුගෙන් බලාපොරොත්තු වෙන්න බැරි දෙයක්. ඒ කියන්නෙ අපේ නිවීම අපිම උදාකරගත යුතුයි කියන එක.

ගින්දර, ලේ, බෝම්බ, මළ මිනී, අන්තවාදී අදහස් හැමදේකින්ම අපේ සාමය නැති වෙනව. කාටහරි හිතෙන්න පුළුවන් මම මුලින් කිව්ව තාමා තුළමයි සාමය තියෙන්නෙ කියපු කතාවට මේක පටහැනි වෙන්න පුළුවන්. නමුත් ගින්දර, ලේ, බෝම්බ, මළ මිනී සහ අන්තවාදී අදහස් කියන්නෙ අපි අපිමයි. මිනිස් අදහස් නිරතුරුවම නිරවුල් නැහැ. හැමවිටකම ඒක අවුලක්. හදවතේ ගින්දර තියෙන මිනිස්සුන්ට සාමය උදාකරගන්න බැහැ වගේම අන්තවාදී අදහස් වලිනුත් අපේ සාමය දුරස් වෙනව සහ අපිට සාමය උදාකරගන්න බැරි වෙනව.

මේ සංගීතය සහිත වීඩියෝ පටයෙ මම දැක්ක ලොකුම දේ මේ කරුනු ටික නිරවුල්ව අපට ඉදිරිපත් කරන එක. අපිට සාමය තුළ විසඳගන්න පුළුවන් එකම ප්‍රශ්නය අපි සතුටට පත්වීම. එහෙම නැත්නම් අපිවටා තියෙන දේවල් වලින් මිදීම. සාමය නැතිවෙන්නෙම අනෙකා අපේ කරගන්න යාමෙන් හෝ අනෙකාට විදින දේවල් තුළින් ඇතිවන විවිධ චෛතසිකයන් නිසා. මේක සරළ ගැහැණු පිරිමි ආදරයේ පටන් දේශපාලනික යුද්ධයටත් අදාළයි. මේ වීඩියෝ පටයෙ දැක්වෙන සංකේතාත්මක දේවල්; “ගෙළ සිදුනු බුදුපිළිමය, අනාථ දරුවා, ආගමික දැනුම තැන්පත් යැයි සිතිය හැකි පොත,” මේ හැමදේම මේ මොහොතේ ලංකාවට වඩාත්ම ගැලපෙනව. නිරන්තර අරගලවල සියුම් කැපුම් සීරුම්, වේදනා, බඩගින්න එක්ක සාමයේ වේදනාව එක්ක අපි ජීවත් වෙනව. ඒ එක්ක නැගෙන සාමයික සංගීත ඛණ්ඩ අපිව පාරවනව. ඒක නිකං අපෙන් මොකද්දෝ ප්‍රශ්නයක් අහනව වගේ දෙයක්.

අපි හිතමින් ඉන්නවා ; යුධමය තත්වයකින්, ගැටුම් කාරී ගුටිබැට හුවමාරුවකින් හෝ දෙදෙනෙක් අතර බහින්බස් වීමකින් සාමය උදාකරගත හැකියි කියල. නමුත් මේ කිසිවකින් සාමට ලබා ගන්න බැහැ. ඉන්පසුව අපට ඉතිරිවෙන්නෙ සාමයේ වේදනාව විතරයි. සමහරවිට පෙර තිබුන ගැටුම්කාරී ව්‍යසනකාරී තත්වයන්ට වඩා සාමයේ වේදනාව බරපතලයි. මොකද ඒවයෙ නටබුන් එක්ක, තුවාල කැලැල් එක්ක, වචනවල දෝංකාරය එක්ක අපිට මැරෙනකල් වුනත් ජීවත් වෙන්න සිද්ධ වෙන්න පුලුවන්.

ඒ නිසා මම හිතන්නෙ සාමයේ කෙටිම මාවත දේවල් අත්හැරීම තුළින් හොයාගන්න පුළුවන් කියල. දේවල් දුරස් කිරීම කියන්නෙ අත්හළ යුතු අන්ත අත්හැරීම. එහෙමත් නැත්නම් මැද මාවත. මැද මාවත කියන්නෙ දෙකෙන්ම බාගෙ බාගෙ අරන් ලග තියන් ඉන්න එක නෙමෙයි; දෙකෙන්ම ඈත්වෙලා ඉන්න එක. මේක මහා විශාල පාඩමක්. සාමය අත්පත් කරගැනීම කියන්නෙ නිරන්තරව සිද්ධ වෙන කායික, මානසික, භෞතික අභෞතික අරගලයක සමාප්ති සටහනක්.  සාමය තමයි අප ඉදිරියේ තිබෙන එකම ආලෝකය.

මේ මඩ ගොඩින් එළියට එන්න - මඬේ නොගෑවී පිපෙන නෙළුමක් වෙන්න ❤️



Video link :👇

https://youtu.be/Yo-e_ZCHb8g

- ගුරුගොඩ සිරිවිමල -